Nieznany gatunek gadów sprzed 240 mln

Nowy gatunek prokolofonów, niewielkich gadów triasowych sprzed 240 mln lat, odkryła i zrekonstruowała ze skamieniałych szczątków kostnych prof. Magdalena Borsuk-Białynicka z Instytutu Paleobiologii PAN. Szczątki te znaleziono w kamieniołomie w Czatkowicach pod Krakowem.

"Prokolofony to niewielkie gady, przypominające krępe jaszczurki. Znane są już z późnego permu; były bardzo liczne w triasie. W Czatkowicach ich szczątki zachowały się, obok innych okazów triasowej fauny, w postaci tzw. brekcji kostnej.

Jest to ogromne skupisko przemieszanych kości wrośniętych w skałę" - mówi prof. Borsuk-Białynicka.

Kości znoszone przez wodę gromadziły się przez długie lata na dnie leja krasowego. Wypreparowanie tych kości ze skały było bardzo żmudnym i trwającym wiele lat procesem. Były tam kości licznych prokolofonów, w tym osobników młodych - dodaje badaczka.

Szczegółowe badania odnalezionych szczątków kostnych pozwoliły zidentyfikować nowy, nieznany dotąd nauce, gatunek roślinożernego prokolofona z dolnego triasu, sprzed 240 mln lat. Prawdopodobnie jest tam reprezentowany jeszcze jeden nowy gatunek prokolofona, ale jego szczątki są dopiero w trakcie opracowywania.

Z brekcji kostnej z Czatkowic wypreparowano już szczątki kilkunastu gatunków różnych zwierząt, m.in. archozaura, przodka późniejszych dinozaurów, a także najstarszych płazów bezogonowych, uważanych za przodków żab.

PAP - Nauka w Polsce, Andrzej Markert

7 marca 2005