Bakterie

2004-10-19 12:38:50 Kurs biologii

Bakterie to jedna z gromad królestwa bezjądrowych (Procaryota). Bakterie, podobnie jak pozostałe komórki prokariotyczne, wykazują zwykle niewielkie rozmiary. Typowa komórka bakteryjna ma zwykle średnicę ok. 1 μm (tj. 10^-6m), przy długości nie przekraczającej 5 μm. Spotyka się jednak również bakterie o mniejszych wymiarach, np. wiele ziarniaków ma średnicę 0,5 μm, a z drugiej strony znane są również prawdziwe giganty. Największym znanym obecnie gatunkiem bakterii jest Thiomargarita namibiensis (siarkowa perła Namibii), której komórka może mieć długość nawet 2 mm.

Kształty i rozmiary komórek bakteryjnych

ziarenkowce, ziarniaki (coccus) - komórka bakteryjna ma kształt kulisty. Na uwagę zasługuje fakt, że mamy tutaj na myśli dojrzałe, wegetatywne formy bakterii. W niektórych stadiach życiowych, np. pod postacią spor, bakterie mogą przybierać inny kształt, niż formy wegetatywne.
pałeczki (bacterium) - wydłużone,
laseczki (bacillus) - pałeczki z przetrwalnikami

Rozróżnienie pałeczek od laseczek bywa nieco problematyczne. Jedni autorzy twierdzą, że pałeczki to formy wydłużone, grubsze od laseczek i w odróżnieniu od nich mogące wytwarzać zarodniki. Inni autorzy z kolei uważają, iż pałeczki to wydłużone, cylindryczne komórki gramujemne, natomiast laseczki to wydłużone, czasami nawet nitkowate formy gramdodatnie. Spotyka się także takie pozycje, w których mówi się jedynie o pałeczkach, mając na myśli wszystkie cylindryczne lub bardziej wydłużone kształty komórek bakteryjnych.
promieniowce - nitkowato rozgałęzione,
przecinkowce (vibrio) - przypominające przecinki,
maczugowce - przypominające maczugi,
wrzecionowce - o kształcie wrzeciona
śrubowce (spirillum) - mają kształt falisty i są podobne do węży
krętki - mają komórkę skręconą o niezwykle charakterystycznej i niespotykanej wśród innych bakterii budowie
przecinkowce (vibrio) - mają kształt przecinków, zbliżony do kształtu bumerangu
nici lub nitkowce - stanowiące bardzo silnie wydłużone komórki

W przypadku ziarniaków możemy wyróżnić:

dwoinki (diplococcus) - występują parami,
czworaczki, tetrady - występują czwórkami,
pakietowce (sarcina) - regularne prostopadłościany,
paciorkowce (streptococcus) - stanowiące łańcuch komórek i powstające na skutek podziałów kolejnych komórek w tej samej płaszczyźnie
gronkowce (staphylococcus) - będące, jak sama nazwa wskazuje, zgrupowaniami komórek o kształcie grona; powstają one na skutek podziałów komórek w wielu różnych płaszczyznach

Podział ze względu na wynik barwienia metodą Grama:

Bakterie Gram-ujemne, G- Bakterie barwiące się na czerwono w barwieniu metodą Grama. W budowie komórki bakterii G-, w przeciwieństwie do Gram-dodatnich, wyróżnia się zewnętrzną błonę komórkową. Ściana komórkowa bakterii G- jest cieńsza, zawiera mniej warstw peptydoglikanu (mureina zbudowana jest z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów. Chemicznie jest to biopolimer kwasu mureinowego i N-acetyloglukozaminy.).
Bakterie Gram-dodatnie, G+ Bakterie barwiące się na niebiesko w barwieniu metodą Grama. W budowie komórki bakterii G+, w przeciwieństwie do Gram-ujemnych, nie wyróżnia się zewnętrznej błony komórkowej.

Należy zauważyć, że niektóre gatunki bakterii, szczególnie te należące do form wydłużonych, mogą w zależności od warunków wykazywać dosyć duże zmiany w kształcie komórek. Zjawisko to nazywamy pleomorfizmem i jest ono spotykane zwłaszcza w przypadku maczugowców.

Kształty komórek bakteryjnych

W większości bakterie to organizmy cudzożywne (heterotrofy), które żyją jako roztocza lub pasożyty czerpiące gotowe związki organiczne z innych organizmów. Niektóre bakterie są samożywne (autotrofy) czyli zdolne do przyswajania dwutlenku węgla albo w procesie fotosyntezy, albo w procesie chemosyntezy (utleniania związków trujących bądź nieprzyswajalnych, któremu towarzyszy wydzielenie energii oraz powstanie związków przyswajalnych).

Ze względu na wykorzystywane źródło energii wyróżnia się m.in. bakterie:

siarkowe (uzyskujące energię, potrzebną do asymilacji dwutlenku węgla, podczas utleniania siarki i jej związków),
metanowe (rozkładające związki organiczne z wytworzeniem metanu),
wodorowe (utleniające wodór cząsteczkowy),
żelazowe (utleniające związki żelazawe do żelazowych),
purpurowe siarkowe (samożywne, zawierające bakteriochlorofil, które w czasie fotosyntezy redukują dwutlenek węgla, utleniając siarkowodór),
purpurowe bezsiarkowe (samożywne, w czasie fotosyntezy redukujące dwutlenek węgla przez utlenianie znajdujących się w środowisku alkoholi lub wodoru).

Wśród bakterii są zarówno tlenowce (aeroby), jak i beztlenowce (anaeroby):

bezwzględne tlenowce - rosną tylko w obecności tlenu atmosferycznego i czerpią energię drogą oddychania tlenowego;
bezwzględne beztlenowce - rosną tylko w nieobecności tlenu (tlen jest dla nich zabójczy), czerpią energię drogą beztlenową;
względne beztlenowce - rosną w niskich stężeniach tlenu atmosferycznego, czerpią energię także drogą oddychania beztlenowego. W tej grupie jest najwięcej bakterii chorobotwórczych.

Ze względu na temperaturę, w której bakterie utrzymują żywotność, dzielimy je na:

bakterie psychrofilne - giną poniżej temperatury 0°C i powyżej 30°C, najlepiej rozwijają się w temperaturze: 15°C
bakterie mezofilne - giną poniżej temperatury 10°C i powyżej 45°C, najlepiej rozwijają się w temperaturze: 30-37°C. W tej grupie znajdują się bakterie chorobotwórcze, dla których optymalna jest temperatura ciała ludzkiego
bakterie termofilne - giną poniżej temperatury 40°C i powyżej 70°C, najlepiej rozwijają się w temperaturze 52°C. Bakterie te żyją w gorących źródłach siarkowych, żelazowych oraz w gorących ściekach.

BUDOWA BAKTERII

BUDOWA BAKTERII Komórka bakterii otoczona jest błoną cytoplazmatyczną, a także (poza Mycoplasmatales) ścianą komórkową i niekiedy otoczką śluzową. Ściana komórkowa wytwarza charakterystyczne wyrostki (fimbrie), które prawdopodobnie pełnią rolę w procesach płciowych. Narządem ruchu bakterii są rzęski bakteryjne. W cytoplazmie mieszczą się rybosomy, mezosomy (zawierające enzymy i spełniające rolę mitochondriów), substancje zapasowe oraz - u bakterii samożywnych - ziarna chromatoforowe, zawierające barwniki.

Bakteria nie ma wyodrębnionego jądra. Jego odpowiednikiem jest nukleoid nie oddzielony błoną od reszty cytoplazmy, a zawierający genofor (chromosom bakteryjny) zbudowany z DNA w formie zamkniętego pierścienia. W komórkach wielu gatunków bakterii oprócz genoforu występują także znacznie mniejsze od niego koliste cząsteczki DNA zwane plazmidami.

W niesprzyjających warunkach bakterie tworzą formy przetrwalnikowe. Rozmnażają się wegetatywnie, przez podział, który jest poprzedzony replikacją genoforu.

U bakterii występują procesy płciowe które zachodzą w komórkach bakterii. Proces płciowy nie zwiększa liczby komórek choć powoduje wymieszanie materiału genetycznego między komórkami, co prowadzi do wymieszania materiału genetycznego bakterii i ich lepszego przystosowania się do warunków środowiska. Pierwszy z procesów to transformacja, gdzie bakteria pobiera DNA z otaczającego roztworu. Taki proces zachodzi niekiedy w naturze, lecz częściej jest pobudzany w warunkach laboratoryjnych w celu nakłonienia bakterii do pobrania obcego DNA w doświadczeniach genetycznych. Kolejnym procesem jest koniugacja, gdzie w czasie jej trwania fragmenty DNA przekazywane są biorcy poprzez mostek cytoplazmatyczny cześć skopiowanego DNA od komórki dawcy i przyłącza go do swojego chromosomu. Trzecim procesem jest transdukcja, bakteriofagi wynoszą fragmenty DNA gospodarza wraz ze swoimi. W większości przypadków bakterie rozmnażają się przez podział komórki. ż podziałem komórki związane jest podwojenie materiału genetycznego zawartego w genoforze. Proces ten powiązany jest ze wzrostem ściany komórkowej, do której przyczepiony jest nukleoid. U niektórych bakterii występuje pączkowanie, komórka powstaje poprzez uwypuklenie ściany komórkowej macierzystej.

Bakterie po raz pierwszy dostrzegł, w skonstruowanym przez siebie mikroskopie, oraz opisał A. Leeuwenhoek. Natomiast nazwę nadał im Ch. G. Ehrenberg w 1838r., ale dokładne prace nad funkcjami życiowymi bakterii rozpoczęły się dopiero od czasów L. Pasteura (1822-1895). Dokładne poznanie struktury i genetyki bakterii stało się możliwe dzięki skonstruowaniu mikroskopu elektronowego oraz zastosowaniu metod biochemicznych.

Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) – holenderski przyrodnik z zamiłowania. Początkowo zajmował się sprzedażą sukna w Amsterdamie. Później zajął się produkcją mikroskopów ze szkieł powiększających używanych do badania jakości materiałów sukienniczych. Pierwszy mikroskop został wykonany przez niego około roku 1677. Obserwował pod mikroskopem (powiększającym maksymalnie 270x) naczynia włosowate, krwinki czerwone, bakterie, plankton stawowy i jako pierwszy człowiek zobaczył ludzki plemnik.

Thonius Philips van Leeuwenhoek (Antonie van Leeuwenhoek)

Bakterie mają ogromne znaczenie biologiczne jako jeden z głównych czynników utrzymujących krążenie materii w przyrodzie (destruenci rozkładają martwą materię organiczną). Do najważniejszych grup ekologiczno-fizjologicznych należą bakterie glebowe (wytwarzające m.in. próchnicę glebową) i bakterie korzeniowe (Rhizobium). Bakterie są również niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przewodów pokarmowych zwierząt - u przeżuwaczy występuje specyficzna flora bakteryjna trawiąca celulozę, u człowieka bakterie syntetyzują witaminę K i witaminy z grupy B. Bakterie wykorzystywane są również w przemyśle farmaceutycznym (produkcja leków np. insuliny, witamin), spożywczym (fermentacja, jogurty).

Kolonie chorobotwórczych bakterii na pożywce z agaru

Rhizobium - pałeczkowate bakterie współżyjące z roślinami motylkowymi. Odpowiadają za powstawanie brodawek na korzeniach. Posiadają zdolność asymilowania azotu atmosferycznego i syntetyzowania związków azotowych przyswajalnych przez rośliny.

Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) widoczny pod mikroskopem elektronowym SEM

Wzór chemiczny penicyliny, popularnego antybiotyku. Antybiotyki to związki chemiczne - naturalne, wytwarzane przez drobnoustroje, ale także syntetyczne, produkowane przez człowieka, które są stosowane w lecznictwie jako leki przeciwdziałające infekcjom wywoływanym przez drobnoustroje. Odkrycie pierwszego antybiotyku zostało dokonane w 1929 roku przez Alexandra Fleminga, który zauważył, że kultury bakterii nie chcą rosnąć na podłożu przypadkowo zanieczyszczonym przez pleśń Penicillium notatum. Oprócz pleśni (grzyby niedoskonałe) zdolnością wytwarzania antybiotyków wyróżniają się promieniowce i bakterie.

Chorobotwórcze bakterie

Bakterie powodują szereg różnych chorób roślin, zwierząt i ludzi. Bakterie przenikają do organizmu zwierząt, w tym człowieka przez skórę, układ pokarmowy, oddechowy, płciowy oraz krwionośny (np. u człowieka zakażenia szpitalne).

Bakterie chorobotwórcze i choroby bakteryjne u człowieka:

Dwoinka rzeżączki, gonokok (łac. Neisseria gonorrhoeae) - bakteria należąca do nieruchliwych ziarniaków tlenowych, gram ujemnych, wywołuje jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową - rzeżączkę. Rzeżączka, tryper (łac. Gonorrhoea) - choroba zakaźna. Prowadzi to do gonokokowego zapalenia spojówek i może być przyczyną trwałego uszkodzenia wzroku.
Krętek blady (łac. Treponema pallidum) - Gram ujemna bakteria spiralna, będąca obligatoryjnym pasożytem, wielkości 5-10 μm, względnie beztlenowa, wykazująca ruch. Jest przyczyną choroby przenoszonej drogą płciową - kiły występującej tylko u ludzi. Kiła (łac. Lues), dawne nazwy to: syfilis, "choroba francuska", "franca", "choroba dworska", "choroba sekretna", "choroba hiszpańska", "przymiot". Nieleczona prowadzi do uszkodzenia układu nerwowego, utraty wzroku, choroby psychicznej, choroby serca, kości, stawów i wątroby. Skutkiem nieleczonej kiły może być również w dłuższym okresie śmierć.
Gronkowce (łac. Staphylococcus) - bakterie zaliczane do grupy bakterii Gram-dodatnich. Morfologicznie są to ziarenkowce występujące w skupiskach, przypominających grona. Gronkowiec złocisty (łac. Staphylococus aureus) to bakteria występująca w jamie nosowo-gardłowej oraz na skórze ludzi i zwierząt. Charakterystycznymi objawami zatrucia gronkowcem są: wymioty, biegunka, spadek ciśnienia krwi, zapaść.
Salmonella - rodzaj bakterii z rodziny Enterobacteriaceae, grupujący Gram-ujemne względnie beztlenowe (fermentujące glukozę) o morfologii pałeczek. Bakterie te są średniej wielkości, zwykle zaopatrzone w rzęski. Liczne pałeczki Salmonella są chorobotwórcze dla człowieka i zwierząt; wywołują ostre zatrucia pokarmowe. W sprzyjających warunkach (ciepło, wilgoć, obecność białka) mogą żyć poza organizmem żywym przez kilka miesięcy. U ludzi bakterie te wywołują najczęściej dolegliwości żołądkowo-jelitowe nazywane potocznie zatruciem pokarmowym. Objawy chorobowe, występujące zwykle po 18-24 godzinach od zakażenia, to: bóle brzucha, gorączka, biegunka, czasami nudności i wymioty. Najczęstszym nośnikiem pałeczek są produkty zawierające surowe jaja (majonezy, kremy, lody, zupy dla niemowląt i in.) oraz rozdrobnione przetwory mięsne, galaretki, pasztety, pierogi.
Prątek gruźlicy (łac. Mycobacterium tuberculosis) - wywołuje gruźlicę. Należy do drobnoustrojów Gram-dodatnich. Bakteria została wyodrębniona przez Roberta Kocha, który poinformował o tym fakcie po raz pierwszy w trakcie krótkiego wykładu wygłoszonego w Physiologische Gesellschaft w Berlinie 24 marca 1882 roku. Do zakażenia zazwyczaj dochodzi przez układ oddechowy, rzadziej innymi drogami. Źródłem zakażenia jest prątkujący chory na płucną postać gruźlicy. Do zakażenia dochodzi najczęściej w źle wentylowanych budynkach. Objawy kliniczne występujące w przebiegu choroby to chudnięcie, gorączka, a w przypadku gruźlicy płucnej także długotrwały kaszel.
Helicobacter pylori to Gram-ujemna bakteria o spiralnym kształcie i wielkości od 0.5 do 3 μm, gnieżdżąca się w błonie śluzowej żołądka. Szacuje się, że występuje u 2/3 światowej populacji. Helicobacter pylori odpowiada za 4/5 przypadków choroby wrzodowej żołądka i 90% przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy.
Maczugowiec błonicy (łac. Corynebacterium diphtheriae) - tlenowa bakteria Gram-dodatnia. Jest to cienka, prosta lub lekko zagięta pałeczka, o wymiarach 0,3 – 1,4 x 1,2 – 6,4 μm, kształtu cylindrycznego. Wywołuje ostrą chorobę zakaźną, błonicę. Błonica – choroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci. Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany, przez niektóre szczepy tych bakterii jad - toksyna błonicza. Błonica przenosi się głównie drogą kropelkową lub bardzo rzadko przy zakażeniach przyrannych.
Laseczka tężca (łac. Clostridum tetani) - jest to bakteria Gram-dodatnia tworząca przetrwalniki (spory) umieszczone na końcu komórki, w obrazie mikroskopowym przypominające "pałeczki dobosza". Należy do bezwzględnych beztlenowców tzn. do rozwoju i przeżycia nie potrzebuje tlenu atmosferycznego. Tężec (łac. Tetanus) - ciężka choroba przyranna zwierząt i ludzi. Tężec jest chorobą zakaźną (wywoływana przez czynnik zakaźny), ale niezaraźliwą, ponieważ jej przyczyną są egzotoksyny (o charakterze neurotoksyn) wytwarzane przez laseczki tężca.
Angina w najczęstszym rozumieniu jest ostrym zapaleniem migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła, wywołanym przez bakterie paciorkowców hemolizujących grupy A.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (łac. menigitis) - choroba zakaźna wywoływana często przez bakterie: Neisseria meningitidis (dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae.

ŹRÓDŁA

Znaczna część artykułu powstała dzięki Agacie Dudek (opracowanie dla serwisu przyrodnik.com/ecology.republika.pl). doodek @ poczta.fm
"Kształty i rozmiary komórek bakteryjnych" (źródło, autorzy, na licencji GNU)

Tagi: bakterie Procaryota ściągi wypracowania gotowce prace maturalne prace semestralne zaliczenia pomoce naukowe bakterie chorobotwórcze protisty choroby bakteryjne grzyby znaczenie bakterii sinice glony budowa bakterii zdjęcia

KOMENTARZE
Zapraszamy też do dyskusji na największym polskim forum ekologiczne

    serdeczne dzieki za tą strone
~agnieszka Ocena artykułu: 5. (2006-09-25)

    Dzięki niezła stronka przyznam że mi pomogłaś dzięki
~Cytrynka Ocena artykułu: 5. (2006-10-18)

    ten artukuł naprawde mi pomógł
~lordmathx Ocena artykułu: 5. (2006-11-04)

    Dzieki za superstronke dzieki niej dostane 6 lub 5+ z biologii!! Dzia
~Ewka Ocena artykułu: 5. (2006-11-28)

    Bardzo ciekawa strona , wyjaśniająca w prosty sposób najważnijesze rzeczy dotyczące bakterii:) oby więcej takich stron!:P
~gęsia Ocena artykułu: 5. (2006-12-09)

    Dzięki temu artykułowi mam większe szanse na konkursie z biologii. Będą tam pytania z bakterii oraz wirusów. Ta stronka napewno mi pomoże. Jeszcze raz wielkie dzięki
~Nati Ocena artykułu: 5. (2006-12-27)

    witam bardzo serdecznie wszystkich biologów. bardzo pomocna strona - polecam na przyszłość!! ona może uratować życie.. Jezu!!! ja zdalam!!!
~Dannna Ocena artykułu: 5. (2007-01-09)

    dzieki wielkie. bardzo fajny artykol. naprawde przydał mi sie. przednio opisane. same konkrety. sadze ze wszysktko juz umiem i moge isc na klasowke!! jeszcze raz wielkie dzieki. albo nie. podziekuje jak dostane piatkie ;) narazie nie chce zapeszać ;D pOzdrO :))))))))
~.:KiA:.(2007-01-09)

    Dobre dla początkujących a słabe dla zawaansowanych!!!
~Paweł Ocena artykułu: 3. (2007-01-20)

    Przyjmujecie tylko pozytywne komentarze. To nie jest obiektywne!!
~Paweł Ocena artykułu: 1. (2007-01-20)

    Nie ma nic o bakteriach świecących. Brakuje też informacji o zastosowaniach bakterii w biotechnologii (inżynierii gentycznej). Ale ogólnie to bardzo ciekawy artykuł. Dodajcie bakterie świecące :)
~Ameba Ocena artykułu: 5. (2007-01-20)

    Szczerze mówiąc nie spodziewałam się za szczegółowych opisów, a jednak dałow się tu znaleźć coś interesującego... Pochwała za ładne ilustracje, brakuje tego na innych stronkach:).
~Maka Ocena artykułu: 4. (2007-02-05)

    Ta stronka da mi six z przyry!!!! Thanks^^
~NaT Ocena artykułu: 5. (2007-02-28)

    dzięki.przydało sie na wejsciówke z mikrobiologii
~asia Ocena artykułu: 4. (2007-03-02)

    dzieki wielkie za ten tekst. ucze sie wlasnie na jutrzejszy sprawdian z biologii i nie moglam rozczytac notatek kolezanki, ale dzieki temu artykulowi mi sie udalo za co jestem naprawe dozgonnie wdzieczna. jesli chodzi o sama strone to uwazam ze jest naprawde godna polecenia zwlaszcza dzieki ciekawym ilustracjom i szczegolowym opisom. dzieki wielkie jeszcze raz.
~Valewish Ocena artykułu: 5. (2007-03-06)

    Musiałm napisac pracę na biologię o budowie bakterii. Zajżałam tu no i proszę! Wszystko ładnie czarno na białym i niczego nie musiałam wyszukiwać. Same konkrety. Świetne wypracowanko! Gratuluję twórcom!!!! :))
~Maaadzia12345 Ocena artykułu: 5. (2007-03-25)

    Nic ciekawego w tym artykule nie ma. Same ogólniki, ktore można przeczytac w każdym podreczniku od biologii. Dodajcie więcej szczegółów!!
~dizzie Ocena artykułu: 3. (2007-04-21)

    ta strona jest dobra ale powinno pisać też o znaczeniu bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka. ogólnie bardzo dobrze . Magda
~madziunia299 Ocena artykułu: 5. (2007-04-24)

    trochę możnaby to rozszerzyć np. więcej o chorobach bakteryjnych. ale i tak jest dobre
~art Ocena artykułu: 4. (2007-04-24)

    czesc:) mam do zrobienie zadanie...a dokladnie chodzi o bakterie: Pseudomona Acinetobacter i Stenoprothomones... nie moge nic o nich znalezc:( czy moglabym prosic o przeslanie na @ jakis materialow o nich gdyby ktos sie na jakies natknal? z gory wielkie dzieki:*:*:*
~marta Ocena artykułu: 5. (2007-05-02)

    Wszystko świetne, poza tym iż nie ma np. pozytywnego i negatywnego znaczenia bakterii w przyrodzie i dla człowieka...
~MadziuL Ocena artykułu: 4. (2007-05-10)

    Za mało wiadomości o skutkach nie leczenia najczęściej spotykanych bakterii.
~Ela(2007-05-20)

    mogloby byc lepsze (mozna to rozszerzyc),troche o znaczeniu napisac oraz o wplywie bakterii na choroby zakazne.
~kasia Ocena artykułu: 3. (2007-05-21)

    jest ok ale wiecej szczegolow byloby bardziej ok.np.dlugosc zycia,znaczenie w przyrodzie itp
~niki Ocena artykułu: 4. (2007-05-30)

    jak rozumieć pojęcie- STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE- SKĄPY.
~zojka61 Ocena artykułu: 5. (2007-08-09)

    dla mnie bomba- akurat to czego wymagaja ode mnie na podstawach z biologii w maturalnej klasie z reszta
~tysiak Ocena artykułu: 5. (2007-09-11)

    Gratuluje autorowi... Dziękuję bardzo...
~pawel13 Ocena artykułu: 5. (2007-09-17)

    wszystko ok tylko znaczenia biologicznego koniugacji nie ma
~ja...3 Ocena artykułu: 4. (2007-09-19)

    do bani ja chce widziec porzadne wypracowania a nie takie......
~kasiunka(2007-09-20)

    ja...czy ma ktoś zdjęcie i opis komórki bakterii??
~jhdjhgf(2007-09-20)

    Wreszcie nie musze wertowac fachowych artykolow aby dowiedziec sie najwazniejszych rzeczy! Zrobione bardzo ciekawie. Polecam!
~Gibsy(2007-09-25)

    jak dla mnie to troche za mało o rozmiarach tych bakterii nie ma nawet o najwiekszej ani o najmniejszej bakterii. ale ogólnie to 5!!!
~banan Ocena artykułu: 5. (2007-10-01)

    jak na podstawy to super ale dla mnie troszeczke ogólnikowo wszystkie najważniejsze informacje zawarte ale nie do końca opisane:)
~lalunia Ocena artykułu: 4. (2007-10-07)

    troche długie
~sbtj(2007-10-07)

    troche długie ale fafne
~sbtj(2007-10-07)

    dla mnie super tego szukalam ;)
~Ewel!n@(2007-10-10)

    Wszystko to czemu wymagają Jestem zadowolona !! :-3
~Pati_ Ocena artykułu: 5. (2007-10-10)

    I tego właśnie szukałem :)
~Oskis(2007-10-11)

    Trochę przy długie i za mało podtawowych informacji a tak to OK! Grtulacje za rysunki ale podpisane tylko łacińską nazwą przydałaby się też polska.
~Wika Ocena artykułu: 4. (2007-10-13)

    czegos mi tu brakuje ;p
~Mario Ocena artykułu: 4. (2007-10-15)

    to jest super!!!!!!!!:-)
~justyna Ocena artykułu: 5. (2007-10-16)

    jest ok tylko komu chce sie tyle czytac
~zuza Ocena artykułu: 5. (2007-10-16)

    trochę mało i przydały by się nazwy po polsku ale ogólnie może być
~madzia Ocena artykułu: 4. (2007-10-17)

    brak informacji o bakteriach fermentacyjnych:(
~...... Ocena artykułu: 1. (2007-10-18)

    czemu w budiwe bakterii nie ma zaznaczonego plazmidu?troche to wybrakowane jest
~wiki23 Ocena artykułu: 3. (2007-10-20)

    Nie wiem czy wiesz, ale aktualny postęp naukowy pozwolił na odkrycie faktu iż mezosom jako odrębna struktura nie istnieje, a jego zauważalny podczas obserwacji obraz jest niczym innym, jak tylko pofałdowaniem i wpukleniem błony komórkowej, do którego dochodzi w trakcie preparowania komórek przed obserwacją... Ostatecznie, negeuje się występowanie mezosomu jako analogu mitochondrium komórki eukariotycznej i przyjęte zało, że funkje oddechowe u bakterii pełni sama błona komórkowa
~Filet Ocena artykułu: 3. (2007-10-23)

    tez teks jest bardzo fajny..!! :):):)
~123456789 Ocena artykułu: 5. (2007-10-26)

    fajna stronka, ale przydałyby się informacje o chorobach wywoływanych u zwierząt i roślin przez bakterie
~wera Ocena artykułu: 4. (2007-10-27)

    sd
~mały(2007-11-03)

    spoko lae moim zdaniem za duzo o przeszłosci
~stefan(2007-11-05)

    strona do bani zbyt malo o wirusach
~w Ocena artykułu: 1. (2007-11-09)

    całkiem ciekawe,ale tez mi czegos tu brakuje. Wczesniej znalazłam cos lepszego.
~anulka Ocena artykułu: 4. (2007-11-10)

    dobre i to... :)
~Pauluś Ocena artykułu: 3. (2007-11-12)

    jak odzywia sie komorka??
~jakodzywia sie komorka?? Ocena artykułu: 4. (2007-11-13)

    * mam napisać o bakteriach i nie mam co napidsać bo nic niema w necie
~szczur(2007-11-18)

    spox ale bakterie nie są za milutkie stronka bardzo ciekawa:)
~nieznajoma Ocena artykułu: 3. (2007-11-21)

    łał
~lala(2007-11-27)

    Nawet nieżle opisane. Szczegółowo. Tylko za dużo nie polskich nazw. Mało polskich konkretów. Ale przydało się na biologię. Chociasz i tak sprawdzian oblałem. Nie wszystkie bakterie są pokazane i opisane. Np.: ''Bakterie świecące.'' Dodajcie je, napiszcie więcej polskich nazw, a stronka będzie rewelacyjna. :-)
~Marcin Ocena artykułu: 5. (2007-12-08)

    Dzieki za informacje xD Były bardzo przydatne Pozdrawiam.
~Mo$ka(2007-12-11)

    trochę zadużo o ich przeszłośći to przynudza. ogulnie zadużo jest napisane ogulnie powinno być więcej szczegułow !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
~judusia:) Ocena artykułu: 3. (2007-12-11)

    tą stronkę znalazl mi komp pod chaslem :negatywne znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce to nic takeigo nie ma ;/ :D
~loczo Ocena artykułu: 5. (2007-12-15)

    zle opisane barwienia i przetrfalniki powinno sie to poprawic kazdy wie ze gram plus na fiolet sie barwia a gram minus rozowo skad ci sie wzielo czerwone i niebieskie chyba z kosmosu, popraw to bo ludzia metlik w glowie robisz
~d(2008-01-02)

    świetna stronka rzydała mi się jak się komuś nie podoba to niech zrobi lepszą pozdawiam
~lenka Ocena artykułu: 5. (2008-01-06)

    Człowieku zmień tą stronkę dużo błędów
~YDY Ocena artykułu: 1. (2008-01-12)

    Mało informacji ,na temat ,czy można się zarazić jeden od drugiego.Czy przez całowanie,z czego to się przyplątało.
~Beata Ocena artykułu: 4. (2008-01-25)

    Tekst jest mniej więcej oki, ale jak już się do czegoś zabierasz to rób to porządnie i przejrzyście (mile widziane tabele czy spis treści). Szkoda tych kilku błędów, ale trudno. Jak się na czymś nie znasz to nie pisz, ale za starania 4
~madziula Ocena artykułu: 4. (2008-01-26)

    dlaczego nie odpisujecie
~patusia(2008-02-01)

    uważam że stronka jest nawet niezła,ale wcale mi nie pomogła :( bo za mało opisane znaczenia bakterii w przyrodzie :((
~Wiola Ocena artykułu: 3. (2008-02-28)

    człowieku co to ma być za mało informacji na temat bakterii wyśmiałam cie i chyba coś ci puczy kaleś !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! !!!!!!!!!!!!!!!!
~kasiunia2000506551 Ocena artykułu: 1. (2008-02-28)

    bakterie to świnistwo
~qwerty4(2008-03-06)

    naprawde juz mnie oczy od tego kompa bola..... a tu nagle wielkie dzieki za te stronke skarbie:*
~asia Ocena artykułu: 5. (2008-03-11)

    Bakterie są ochydne.
~Aśka 16 Ocena artykułu: 5. (2008-04-04)

    Nic ciekawego sie tu nie znajdzie!!Podstawowe informacje i to jeszcze z bledami!!Opisz szczegolowo roznice scian komorkowych w gram+ i gram -,opisz dokladnie peptydoglikan(jakis rysunek)Bo to jest w tym najtrudniejsze!!!!
~madzia(2008-04-04)

    nie najgorsze, ale mało o oddychaniu... o fermentacji alkoholowej i mlekowej...
~Mimi Ocena artykułu: 3. (2008-04-05)

    super ze to jest bardzo mi sie przydało
~groszek Ocena artykułu: 5. (2008-04-08)

    dzięki uczę się do konkursu więc się przyda :)
~kika Ocena artykułu: 5. (2008-04-10)

    nie moge znaleźć nazw bakterii pożytecznych i groźnych!!!!!!!!!!!!!!!!!!! HELP!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! NIECH MI KTOŚ POWIE NA JAKIEJ STRONIE MOGE TO ZNALEŹĆ
~izunia Ocena artykułu: 4. (2008-04-29)

    no na jakiej stronie moge to znaleźć chodze do 5 klasy
~izunia(2008-04-30)

    dobre ale zle
~bartek Ocena artykułu: 4. (2008-05-11)

    ta strona jest super można dowiedzieć dużo o bakteriach
~kalina Ocena artykułu: 5. (2008-05-31)

    dziekuje bardzo mi sie to przydało mam proponowaną 56 i napewno bede miała 6
~dominika Ocena artykułu: 5. (2008-06-02)

    nieźle,ale mało mi sie stąd przydało
~kekeś Ocena artykułu: 5. (2008-06-22)

    zamiast szukac na stronach to idzcie to biblioteki nie krytykujcie zróbcie sami :)
~malajka(2008-09-30)

    Benadziejne
~kuku Ocena artykułu: 3. (2008-10-01)

    umuwisz sie ze mna
~roksia Ocena artykułu: 5. (2008-10-09)

    stronka moze byc troche błędów ale da sie wszystko poprawiac a jeden Pan to niech sie zastanowi co pisze bogram dodatnie barwi sie na fioletowo anie na rózowo a ujemne na czarwono. pozdrawiam i radze nie krytykowac innhych jak samemu sie dokładnie nie wie.
~andzia Ocena artykułu: 3. (2008-10-14)

    super strona
~abcadło(2008-10-16)

    Dobry artykuł pomógł mi
~andrzej Ocena artykułu: 5. (2008-10-17)

    nic tu nie ma poza jednym zdaniem które mi się przydałó
~anonim Ocena artykułu: 2. (2008-10-18)

    powinno być wyjaśnione w jaki sposób bakterie heterotroficzne rozkładają substancje złożone do prostych skoro nie mają lizosomów... akurat tego potrzebowałem :/ Ogólnie niezła stronka ale raczej podstawy, mało rozszerzenia
~Gabmal Ocena artykułu: 4. (2008-10-26)

    Przydatny artykuł dzięki wielkie
~Pati Ocena artykułu: 5. (2008-11-14)

    bakterie zelazowe to;?
~marta(2008-11-18)

    musze przyznac dzięki tej stronce dostałem 6
~murzyn Ocena artykułu: 4. (2008-11-19)

    Spoko stronka Część z tych informacji mi sie przydala ale nie wszystkie, tak jak zawsze :) Całkiem dużoprzydatnych informacjii Na wikipedii bylo tego z 6 stron
~Piter Ocena artykułu: 5. (2008-11-19)

    może być. ale nie na temat;d
~jołek(2008-11-21)

    moze byc
~kitka Ocena artykułu: 3. (2008-12-01)

    dzięki!! bardzo mi się przydało ;)
~mikro Ocena artykułu: 5. (2008-12-08)

    Napiszcie jeszcze jakie bakterie są szkodliwe a jakie nie !!!! ale ogółem strona OK.
~Piła Ocena artykułu: 3. (2008-12-09)

    bardzo dobry artykuł o bakteriach! +6 dla autorki!
~Basia Ocena artykułu: 5. (2008-12-15)

    super stronka na temat BAKTERII 6+ . Dzięki
~mati Ocena artykułu: 5. (2008-12-15)

    Szczerze: NIC NIE KAPUJĘ!!! To jest strasznie dziwne!!!
~Gall Anonim Ocena artykułu: 4. (2008-12-18)

    Bardzi pożyteczna strona dostałem dzieki niej 6 z biologi super
~grzybu(2009-01-04)

    dostaem 6+ thx
~kondziu-AG-XD(2009-01-09)

    6 sie kroi
~alis(2009-02-06)

    Laseczki (Bacillus) to nie PAŁĘCZKI !!
~maciek(2009-02-09)

    bardzo fajnie wszystko ok ale nie wime czy to jest do sprawadzianow klas 1 gimnazjium ??;/
~Xao Ocena artykułu: 5. (2009-02-18)

    gratulacje.Praca jest fantastyczna
~Pawcio(2009-02-24)

    brakuje tu tylko bakterii pozytywnych i negatywnych
~nati Ocena artykułu: 4. (2009-03-11)

    ten artykuł naprawde ni pomógł
~ddiana Ocena artykułu: 5. (2009-04-09)

    Świetna strona. Zawarte są najważniejsze informacje i zdjęcia. Mi się bardzo przydała. Pozdrawiam
~Jolka Ocena artykułu: 5. (2009-04-25)

    Szukałem w całym necie właśnie takiego artykułu. Dobra robota :)
~Tomek1990 Ocena artykułu: 5. (2009-05-21)

    O to właśnie mi chodziło ;) Pozdro :))
~Yuuki Ocena artykułu: 5. (2009-09-21)

    troche mało nazw jak dla mnie..ale zawsze cos sie znajdzie xD
~patusia ;) Ocena artykułu: 4. (2009-09-24)

    no nawet cos spk d coś o sqol
~mrowa(2009-09-29)

    jak szukacie czegoś do nauki do sprawdzianu to czemu to nie jest książka?? PO prostu zajrzyjcie tam, wykujcie i bedzie 5 jak nic ;p
~kaen27 Ocena artykułu: 3. (2009-10-11)

    nic mnie nie interesuje z tej strony
~newer(2009-10-23)

    Tu jest jakaś 1/10 informacji o bakteriach...
~Kasiek Ocena artykułu: 2. (2009-11-02)

    stronka ok ale... moglo by byc cos takiego jak znaczenie pozytywne i negatywne bakterii( w tabelce)
~gosciu1234(2009-11-04)

    ja sie tylko chciałabym dowiedzieć czy bakterie to TYLKO organizmy cudzożywne@@!!!!!prosze.....
~pinia14(2009-11-11)

    jakie są choroby bakteryjne odpiszcie ....................prosze
~monia(2010-01-21)

    wyobraście sobie że coś takiego jest "nie śmiertelne".Co 20 minut z jednej komórki robią się dwie!
~Olcia :-)(2010-03-12)

    jhouh
~(2010-03-18)