Przodkowie trzech czwartych ryb morskich ewoluowali w słodkich wodach

2012-02-22 14:44:49 Zoologia

Przodkowie trzech czwartych ryb morskich ewoluowali w słodkich wodach - informują naukowcy w "Proceedings of the Royal Society B". Ich wniosek dowodzi wielkiego znaczenia także współczesnych rzek i jezior jako "źródła" nowych gatunków.

Pierwsze ryby ewoluowały w morzach. Oceany były ich pełne przez niemal pół miliarda lat. Nie było dotąd powodu, by wątpić, że to właśnie w słonej wodzie ewoluowali przodkowie współczesnych ryb oceanicznych.

Wątpliwości przedstawili jednak Greta Vega i John Wiens ze Stony Brook University w Nowym Jorku, którzy analizowali drzewo genealogiczne ryb promieniopłetwych - olbrzymiej grupy, obejmującej 96 proc. wszystkich słodkowodnych i morskich gatunków ryb, jakie żyją na Ziemi.

Badacze ci zorientowali się np., że skamieniałości reprezentujące grupę przodków, która dała początek promieniopłetwym około 300 mln lat temu, znajdowano głównie w osadach związanych z wodą słodką. Analiza drzewa ewolucyjnego pokazuje też, że promieniopłetwe trafiły do mórz nie wcześniej niż ok. 180 mln lat temu. Ich współcześni potomkowie stanowią zaś ogromną większość ryb morskich.

Jednocześnie naukowcy zwracają uwagę na analogiczne meandry ewolucji waleni, delfinów i morświnów - dzisiejszych mieszkańców mórz, których przodkowie ewoluowali w rzekach.

Przytaczany przez "New Scientist" Michael Benton z brytyjskiego University of Bristol mówi, że nowe wnioski, w połączeniu z dostępną dziś wiedzą na temat waleni i delfinów - mogą przemawiać za istnieniem w ewolucji ogólnego schematu. Według niego większość dużych grup kręgowców pochodziłaby z ekosystemów związanych z lądem. Potwierdzenie tej tezy wymaga jednak mnóstwa badań - zastrzega.

Z kolei Wiens spekuluje, że morza mogą być bardziej podatne na wymieranie niż środowisko lądów, rzek i jezior. Te ostatnie stanowią coś w rodzaju "rezerwuaru", który może na nowo zapełniać oceany, gdy wymrą żyjące w nich gatunki.

Autorzy publikacji ostrzegają, że coraz większe zakwaszenie wód oceanów, jakiego każą się w przyszłości spodziewać klimatolodzy, może zagrozić morskim formom życia. Jednak tym razem nie można liczyć na to, że w razie takiego kryzysu, w przyszłości wody śródlądowe zapewnią morzom nowych mieszkańców. Jesteśmy bowiem świadkami sytuacji, w której także ekosystemy słodkowodne tracą gatunki szybciej, niż jakiekolwiek inne duże ekosystemy - zauważa na stronie "New Scientist" Peter Bosshard z International Rivers, organizacji non-profit NGO z Berkeley (USA).

Dzięki uprzejmości: PAP - Nauka w Polsce