W 300. rocznicę urodzin Karola Linneusza


W 300. rocznicę urodzin Karola Linneusza: artykuł nr 5128

2007-10-22 09:44:27 Botanika

Wiedza naukowa ma określoną strukturę. Tworzą ją język, właściwy danej dyscyplinie, odpowiednie pojęcia i definicje oraz teorie. Sprawia ona, że każdy nowy fakt trafia w gmachu wiedzy na swoje miejsce, a jednocześnie widać luki, które należy wypełnić. Aczkolwiek postęp naukowy jest zazwyczaj osiągany żmudną pracą wielu uczonych, w każdej dziedzinie wybija się kilka postaci, które nadały jej kształt. Newton był architektem fizyki, Lavoisier położył podwaliny chemii, natomiast strukturę wiedzy biologicznej nakreślił Karol Linneusz.

Karol Linneusz znany jest powszechnie jako ojciec systematyki biologicznej i zasad nazewnictwa organizmów. Jego system klasyfikacji organizmów, przede wszystkim tzw. system płciowy roślin, nie był pierwszą próbą uporządkowania świata ożywionego, był jednak nieporównywalny z niczym, co było wcześniej. Linneusz był niezwykle wnikliwym obserwatorem i rzetelnym, skrupulatnym badaczem, który skodyfikował język opisu, sprecyzował terminy naukowe i stworzył podstawy metodologii badawczej systematyki. Dzięki takiemu rygorystycznemu podejściu, jego system klasyfikacji był niezwykle, jak na swoje czasy, jasny i szczegółowy. Każda znana roślina miała w nim swoje miejsce, a dzięki temu można było łatwo sprawdzić, czy określony gatunek został już opisany. Precyzyjnie wytyczając granice świata poznanego i zbadanego, Linneusz ukazał ogrom tego, co niepoznane i niezbadane.

Linneusz otworzył badaczom oczy na niezwykłą różnorodność świata przyrody. Dał im narzędzie do jego badania oraz język wzajemnej komunikacji. Stulecie po ukazaniu się dzieła Species plantarum (1753), znaczącego początek współczesnej botaniki, było okresem niezwykłego rozwoju systematyki. Im więcej gatunków poznawano, tym bardziej zwracano uwagę na ich wzajemne podobieństwo, rozmieszczenie geograficzne, adaptacje do życia w określonych warunkach, co sto lat później zaowocowało sformułowaniem przez Karola Darwina teorii ewolucji. Rewolucja darwinowska w biologii byłaby niemożliwa bez wcześniejszej rewolucji linneuszowskiej.
Mimo swoich kreacjonistycznych poglądów, Linneusz zaliczył człowieka do królestwa zwierząt – do ssaków, ustawiając go obok małp człekokształtnych. Był to przewrót porównywalny z kopernikańskim. Kopernik wyrzucił Ziemię z centrum Wszechświata i zredukował do roli jednej z wielu planet krążących wokół Słońca. Linneusz natomiast zredukował człowieka do roli jednego z milionów gatunków żyjących na Ziemi.
Zachowany gabinet Linneusza w jego wiejskim domu w Hammarby w Szwecji – cały wyklejony rycinami roślin – świadczy o tym, że zachwyt nad pięknem roślin towarzyszył szwedzkiemu botanikowi nieustannie. Pięknem rozumianym głębiej niż sama uroda kształtu i barwy kwiatu, obejmującym bowiem zrozumienie, jak kwiat funkcjonuje i czemu służy, oraz pokorę, jaka temu zrozumieniu towarzyszy.

W 300. rocznicę urodzin Karola Linneusza zapraszamy na wystawę, prezentującą starodruki botaniczne (XVI w.-początek XIX w.) ze zbiorów bibliotek Zakładu Systematyki i Geografii Roślin i Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Oprócz dzieł Linneusza, takich jak Philosophia botanica, Genera plantarum, Hortus Cliffortianus, czy Systema Naturae, pokazane będą najważniejsze opracowania jego poprzedników, m.in. Dodoensa, Mattiolego, Bauhina i Tourneforta, a także najstarsze polskie zielniki Siennika (1595), Marcina z Urzędowa (1564) i Syreniusza (1613). Atrakcją będą arcydzieła ilustracji botanicznej: zielnik Leonharta Fuchsa, Hortus Eistettensis Basiliusa Beslera, Icones plantarum rariorum Nikolausa Jacquina oraz Les Liliacées Pierre-Josepha Redouté’a.

Otwarcie wystawy poprzedził wykład jej kuratora, prof. Krzysztofa Spalika, pt. „Przewrót linneuszowski w pojmowaniu złożoności świata” (sala nr 256), a ceremonii otwarcia towarzyszyła degustacja roślinnych przekąsek i trunków. Podczas uroczystości w ogrodach Biblioteki Uniwersyteckiej została zasadzona lipa, która nosi imię Linneusza.

Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, ul. Dobra 56/66, Warszawa, II piętro, pod Wielkim Świetlikiem.
Otwarcie wystawy: 20 października 2007, godz. 1200
Wystawa czynna w dniach 21 października-10 listopada 2007:
od poniedziałku do soboty – w godz. 9:00-21:00
niedziela – w godz. 15:00-20:00
Organizatorzy: Wydział Biologii i Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego oraz Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie
Wstęp wolny

Tagi: Karol Linneusz Carl von Linné Carolus Linnaeus Warszawa Uniwersytet Warszawski wystawa wystawy wydział biologii ogród botaniczny

Następna strona

Poprzednia strona

Komentarze do artykułu nr 5128

szkoda ze niema żadnych obrazków:)A tak to zarąbista strona
~agata(2007-11-12)

Szkoda, że Linneusz nie zauważył(?) Syreniusza!
~rw(2010-09-13)

Twój komentarz



Wybrane wiadomości z botaniki