Bďż˝dďż˝ na bie��co z wydarzeniami, subskrybuj kanaďż˝y RSS
     Zobacz inne kanaďż˝y tematyczne RSS dziennika BIOLOG
Wiadomo�ci | Biotechnologia | Botanika | Ciekawostki | Ekologia | Le�nictwo | Medycyna | Zoologia | Encyklopedia | Forum chemiczne | Forum medyczne |

Wyjątkowy znacznik fluorescencyjny do obserwacji kolagenu i elastyny

2010-05-21 00:10:06   Biotechnologia

Znacznik fluorescencyjny, który umożliwi obserwowanie kolagenu i elastyny - głównych składników sieci białek łączących komórki organizmu - w żywych tkankach, opracowali badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ), we współpracy z naukowcami z USA. Dzięki niemu będzie można m.in. obserwować procesy starzenia się tkanek i badać nowe materiały opatrunkowe.

Nowy znacznik opracował zespół badaczy pod kierownictwem prof. Jerzego Dobruckiego z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ, we współpracy z prof. Zbigniewem Darżynkiewiczem z New York Medical College. Promocją wynalazku i poszukiwaniem podmiotów zainteresowanych jego wykorzystaniem zajmuje się Centrum Innowacji Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU).
"Za pomocą opracowanego barwnika będzie można badać żywe, wyizolowane, ale - w przeciwieństwie do wcześniej stosowanych metod - nieutrwalone i nienaruszone tkanki zwierząt" - mówi PAP prof. Dobrucki.

Białka macierzy zewnątrzkomórkowej - w tym włókna kolagenowe i elastynowe - biolodzy potrafili wizualizować już wcześniej, jednak dotychczas stosowane techniki ich barwienia są bardzo pracochłonne. "Na ogół wymagają one utrwalenia tkanki przed barwieniem i obserwacją mikroskopową" - wyjaśnia rozmówca PAP. W nowej metodzie - opracowanej przez krakowskich i amerykańskich badaczy - do świeżo wyizolowanej tkanki zanurzonej w soli fizjologicznej wystarczy dodać barwnik i można rozpocząć badania mikroskopowe.

Stosowane wcześniej metody barwienia nie pozwalały także na powtarzalne uzyskiwanie obrazów mikroskopowych kolagenu i elastyny o wysokiej jakości. "Nasza metoda - dzięki właściwościom barwnika i zaletom mikroskopii konfokalnej (typ mikroskopii świetlnej pozwalający na uzyskanie wysokiej jakości obrazów i ich rekonstrukcję w trzech wymiarach - PAP) - pozwala na uzyskanie fluorescencyjnego obrazu o bardzo dobrej jakości. Jest to kolorowy, trójwymiarowy obraz struktur zbudowanych z kolagenów i elastyny, na czarnym tle" - tłumaczy dr Dobrucki. "Zaletą tej techniki jest więc jej prostota i bardzo dobra jakość obrazów, który otrzymujemy" - dodaje naukowiec.

Jak opisuje dr Dominik Czaplicki z CITTRU, autorzy wynalazku do zabarwienia kolagenu i elastyny używają roztworu sondy fluorescencyjnej, która przenika przez tkankę. "Między kolagenem i elastyną a znacznikiem nie wytwarza się trwałe chemiczne wiązanie, dzięki czemu - w razie potrzeby - znacznik można usunąć" - zaznacza. "Żywe komórki wymagają specjalnego traktowania - metoda barwienia musi być dla nich delikatna, a używany związek nie może być toksyczny" - mówi przedstawiciel CITTRU.

Kolagen i elastyna są białkami tzw. macierzy zewnątrzkomórkowej - sieci, która stanowi rusztowanie dla komórek organizmu. Dzięki tej prostej technice barwienia sieci włókien kolagenowych i elastynowych będzie można obserwować procesy zarówno produkcji, jak i degradacji tych struktur. Kolagen i elastyna, jako główne czynniki odpowiedzialne za własności mechaniczne tkanek ssaków, mają znaczenie w wielu procesach zachodzących w organizmie - zarówno naturalnych, jak i chorobowych.

Barwnik umożliwił już badaczom z UJ oglądanie trójwymiarowych obrazów sieci włókien białkowych oplatających komórki m.in. mięśnia sercowego, przepony czy naczyń krwionośnych. "W przypadku niektórych schorzeń struktura oplotu kolagenowego zmienia się lub kolagen pojawia się w naczyniach krwionośnych, dlatego nowy znacznik fluorescencyjny może być przydatny np. w badaniach miażdżycy" - mówi dr Dobrucki.

Szczególnie ważną rolę kolagen odgrywa w procesie starzenia się tkanek. "Znacznik mógłby być wykorzystywany przy obserwowaniu tych zmian w macierzy zewnątrzkomórkowej, które zachodzą latami. Chcielibyśmy również, by barwnik znalazł zastosowanie w badaniach dla potrzeb przemysłu kosmetycznego" - deklaruje dr Dobrucki.

Jak zauważa dr Dominik Czaplicki, opracowany znacznik będzie też przydatny w badaniu materiałów, które zawierają kolagen. "Chodzi przede wszystkim o opatrunki biologiczne używane np. w leczeniu ran oparzeniowych. W tym przypadku ważne będzie badanie samego materiału opatrunkowego, ale także tego, jak zachowują się komórki w kontakcie z materiałem, który tworzy dla nich rusztowanie i stanowi podporę dla odradzającej się tkanki" - wyjaśnia.

Badania nad nowym znacznikiem fluorescencyjnym są finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Uniwersytet Jagielloński. Wynalazek został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP. Jednak na uzyskanie patentu autorzy będą musieli jeszcze poczekać około 3 do 5 lat.

Dzięki uprzejmości: PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska



Tagi: znacznik fluorescencyjny znaczniki fluorescencyjne



Komentarze KOMENTARZE
Zapraszamy też do dyskusji na największym polskim forum ekologiczne



Twoje imię lub nick 
Twój komentarz





Ostatnie wiadomości

genETYCZNE gry

Ochrona patentowa emulsji ciekłokrystalicznej oraz sposobu jej wytwarzania

Może być pomocny w leczeniu chorób o podłożu wirusowym

Zrekonstruowali trójwymiarową strukturę białka, transportującego cholesterol do wnętrza mitochondriów

Start-up zamierza zrewolucjonizować rynek urządzeń rehabilitacyjnych w Polsce

Związki zwane hydroksyapatytami - jak się je wykorzystuje?

Pijane myszy a ludzie