Bądź na bieżąco z wydarzeniami, subskrybuj kanały RSS
     Zobacz inne kanały tematyczne RSS dziennika BIOLOG
Wiadomości | Biotechnologia | Botanika | Ciekawostki | Ekologia | Leśnictwo | Medycyna | Zoologia | Encyklopedia | Forum chemiczne | Forum medyczne |
  
Zdrowie i medycyna: | Aktualności | Ciało człowieka | Leksykon chorób | Genetyka

     


Gruczoły :: Rodzaje gruczołów


Gruczoł to narząd zbudowany na ogół z tkanki nabłonkowej (wyjątki: rdzeń nadnerczy, przednia część przysadki), którego podstawową funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie substancji stałych, ciekłych i lotnych. Substancje wytworzone przez gruczoł mogą być wydzielane przez egzocytozę lub dzięki osmozie przechodzić bezpośrednio do płynów ustrojowych (krew, limfa).

Rodzaje gruczołów

Ze względu na zasięg działania wyróżniamy:

  • gruczoły egzokrynne (gruczoły wydzielania zewnętrznego)
  • gruczoły endokrynne (gruczoły wydzielania wewnętrznego, gruczoły dokrewne)

Komórki gruczołu mogą być położone w nabłonku:

  • pojedynczo (gruczoły jednokomórkowe)
  • w większych zespołach (gruczoły wielokomórkowe)

Wśród gruczołów wielokomórkowych rozróżnia się:

  • cewkowe
  • pęcherzykowe

Przykłady gruczołów u człowieka

Substancje mogą być wydzielane:

  • na powierzchnię ciała:
    • gruczoły potowe - pot (składa się głównie z wody ~ 99%, soli, tłuszczy, mocznika, kwasu mlekowego, węglowodanów, związków mineralnych np. potas, wapń, magnez, żelazo).
    • gruczoły łojowe - substancja łojowa
  • do przewodu pokarmowego
    • ślinianki - ślina
    • gruczoły śluzowe - śluz
    • wątroba - żółć
    • zewnątrzwydzielnicza część trzustki - sok trzustkowy
  • do krwi (gruczoły wydzielania wewnętrznego)
    • 1 - szyszynka
    • 2 - przysadka mózgowa
    • 3 - tarczyca
    • 4 - grasica
    • 5 - nadnercza
    • 6 - trzustka
    • 7 - jajniki
    • 8 - jądra
    • podwzgórze
    • przytarczyce

 

 

SŁOWNICZEK

  • Narząd, organ część organizmu ludzkiego lub zwierzęcego, która pełni określone funkcje w organizmie. Narząd posiada swoistą budowę, wygląd, położenie odróżniające go od innych narządów.
  • Egzocytoza - proces wydalenia ziarnistości do przestrzeni pozakomórkowej po przerwaniu błony komórkowej. Na tej drodze wydalane są produkty przemiany materii, ale również insulina przez β-komórki wysp trzustkowych.
  • Osmoza - dyfuzja cząsteczek rozpuszczalnika, np. wody przez membranę półprzepuszczalną, np. błonę komórkową oddzielającą dwa roztwory różniące się potencjałami chemicznymi. Różnica potencjałów chemicznych wynika z różnicy składu (stężenia) roztworów. Jeżeli pomiędzy takimi roztworami istnieje różnica potencjałów chemicznych, pojawia się wówczas proprocjonalne do niej tzw. ciśnienie osmotyczne, π, które wymusza przepływ cząsteczek przez membranę.


Artykuł powstał na bazie informacji zawartych w Wikipedii: Źródło: pl.wikipedia.org, autorzy, na licencji GNU Free Documentation License. Liczne późniejsze zmiany artykułu.









Dostępne: 2005-10-24