Bądź na bieżąco z wydarzeniami, subskrybuj kanały RSS
     Zobacz inne kanały tematyczne RSS dziennika BIOLOG
Wiadomości | Biotechnologia | Botanika | Ciekawostki | Ekologia | Leśnictwo | Medycyna | Zoologia | Encyklopedia | Forum chemiczne | Forum medyczne |
  
Zdrowie i medycyna: | Aktualności | Ciało człowieka | Leksykon chorób | Genetyka

     


Tkanka nabłonkowa


Tkanki nabłonkowe dzieli się ze względu na ich budowę i pełnione funkcje. Wyróżnia się zatem:

  • nabłonek wielowarstwowy, charakterystyczny, jako nabłonek okrywający, dla kręgowców, w którym komórki ułożone są w kilku warstwach
  • nabłonek jednowarstwowy, typowy jako tkanka okrywająca dla bezkręgowców (poza szczecioszczękimi, złożony z pojedynczej warstwy komórek).

Komórki tkanki nabłonkowej przylegają do siebie ściśle, a ilość substancji międzykomórkowej między nimi jest minimalna (w przeciwieństwie do tkanki łącznej). Komórki nabłonka połączone są specjalnymi złączami, a czasem granica między nimi (czyli błona komórkowa) całkiem zanika i powstaje tzw. syncycjum (inaczej zespólnia lub syncytium).

Nabłonek ma przede wszystkim funkcje ochronną, ale w związku z faktem, że jego komórki wytwarzają całą gamę dodatkowych tworów komórkowych, jak mikrokosmki, rzęski, wici, włoski itp., pełni też wiele innych funkcji, między innymi bierze udział we wchłanianiu pokarmu, chroni przed inwazją mikroorganizmów, bierze udział w wymianie gazów i wydalaniu.

Podział nabłonków ze względu na budowę:

  • jednowarstwowy
    • płaski
    • sześcienny
    • walcowaty
    • wielorzędowy
  • wielowarstwowy
    • płaski: rogowaciejący i nierogowaciejący
    • sześcienny
    • walcowaty
    • gruczołowy

 


A - nabłonek jednowarstwowy walcowaty
B - nabłonek jednowarstwowy walcowaty urzęsiony
C - nabłonek wielowarstwowy płaski
D - nabłonek jednowarstwowy płaski
E - nabłonek przejściowy
F - nabłonek wielorzędowy(migawkowy)
G - nabłonek sześcienny
I - nabłonek wielowarstwowy walcowaty urzęsiony

 

Podział nabłonków ze względu na funkcję

  • pokrywający (okrywający i wyściełający) - wyścieła jamy ciała i narządów, np. przewód pokarmowy, wnętrze nosa
  • ruchowy - polega na przesuwaniu za pomocą rzęsek niepotrzebnych drobin, które dostaja się do wnętrza organizmu ze środowiska zewnętrznego, na przykład z tchawicy
  • wydzielniczy - współtworzy gruczoły wydzielnicze, występuje w gruczołach wydzielniczych, wytwarzających hormony, potowych, łojowych, śluzówce jelita, śluzówce jamy gębowej
  • transportujący - transportuje różne cząsteczki chemiczne przez warstwę nabłonkową, na przykład jelita, kanalików nerkowych, naczyń włosowatych czy pęcherzyków płucnych
  • zmysłowy - ma zdolność do odbierania bodźców, występuje w narządach zmysłów, np. siatkówka oka, kubki smakowe, ucho wewnętrzne,

SŁOWNICZEK

  • Blastula (ang. blastula, gr. blastós 'zarodek', 'związek'), wczesne stadium rozwoju zarodkowego tkankowców powstałe w wyniku bruzdkowania
  • Ektoderma (ang. ectoderm) - zewnętrzna warstwa zarodka, tzw. zewnętrzny listek zarodkowy w stadium gastruli. Z ektodermy powstają głównie: skóra, nabłonek i pochodne (paznokcie), gruczoły potowe i gruczoły łojowe, nabłonek jelita przedniego i tylnego, szkliwo zębów, elementy oka (rogówka, soczewka, siatkówka) i cały układ nerwowy.
  • Endoderma - to wewnętrzna warstwa komórek w rozwoju zarodkowym zwierząt powstająca w stadium gastruli. Inaczej listek zarodkowy. W jej obrębie tworzy sie jama zwana prajelitem, do której z zewnątrz prowadzi otwór, czyli pragęba. Z niej rozwijają się : nabłonek jelita środkowego, trzustka, wątroba, nabłonek układu oddechowego , pęcherz moczowy, cewka moczowa.
  • Nabłonek wielowarstwowy składa się z kilku lub wielu warstw komórek. Wierzchnie (płaskie) warstwy tego nabłonka stale się złuszczają, a ich miejsce zajmują komórki pochodzące z warstw głębszych.
  • Nabłonek jednowarstwowy tkanka zwierzęca, którą tworzy pojedyncza warstwa komórek. Występuje on zwykle w tych miejscach, gdzie intensywnie zachodzi przemieszczenie się substancji np. dyfuzja lub wchłanianie.
  • Syncytium, zespólnia - wielojądrowa komórka powstała poprzez połączenie się luźnych pojedynczych komórek jednojądrowych. Można ją nazwać tegumentem.
  • Mikrokosmki - mikroskopijna, palczasta wypustka cytoplazmatyczna na powierzchni błony komórkowej, zwiększająca powierzchnię błony, a tym samym zwiększająca zdolność wchłaniania substancji odżywczych.
  • Rzęski  - cienkie wypustki cytoplazmatyczne, osadzone na ciałkach podstawowych i pełniące w zasadzie jedną zasadniczą funkcję: ruchową. Występują w niektórych komórkach eukariotycznych.

 

Artykuł powstał na bazie informacji zawartych w Wikipedii: Źródło: pl.wikipedia.org, autorzy, na licencji GNU Free Documentation License









Dostępne: 2005-10-27