Program ochrony granicznika płucnika


Program ochrony granicznika płucnika: artykuł nr 55

2004-10-21 17:21:23 Mikologia

Granicznik płucnik jest jednym z kilku gatunków porostów występujących na terenie Polski, któremu grozi ostateczne wyginięcie. Lasy Państwowe wspólnie z Uniwersytetem Wrocławskim prowadzą od początku lipca projekt badawczo-wdrożeniowy mający na celu jego specjalną ochronę. Program zainaugurowano w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie - w nadleśnictwach Stuposiany i Bircza.



PROGRAM OCHRONY GRANICZNIKA PŁUCNIKA

Dzięki uprzejmości: PAP - Nauka w Polsce, Bogusława Szumiec-Presch

Granicznik płucnik jest jednym z kilku gatunków porostów występujących na terenie Polski, któremu grozi ostateczne wyginięcie. Lasy Państwowe wspólnie z Uniwersytetem Wrocławskim prowadzą od początku lipca projekt badawczo-wdrożeniowy mający na celu jego specjalną ochronę. Program zainaugurowano w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie - w nadleśnictwach Stuposiany i Bircza.

POROST W DUŻYCH KOMPLEKSACH LEŚNYCH

Sukcesywnie, jak zapewnia główny wykonawca programu, specjalista ds. ochrony przyrody i ekosystemów leśnych RDLP w Olsztynie Andrzej Ryś, będzie on wdrażany w dyrekcjach: w Szczecinie, Szczecinku, Gdańsku, Olsztynie, Białymstoku, Lublinie, Krakowie i Katowicach. Na terenie 60 nadleśnictw, gdzie może potencjalnie występować.

"Granicznik płucnik zachował się jedynie w dużych kompleksach leśnych - w lasach o charakterze puszczańskim" - mówi Andrzej Ryś. Jako przykłady wymienia Puszczę Białowieską, Augustowską, Knyszyńską, Bieszczady i Beskid Niski. Główną przyczyną wymarcia granicznika płucnika w Polsce były zanieczyszczenia atmosferyczne. Porost ten jest szczególnie wrażliwy na zanieczyszczenia związkami siarki, azotu oraz metalami ciężkimi.

"Z powodu dużego zanieczyszczenia atmosfery stanowiska granicznika zanikły w Polsce centralnej, południowej i zachodniej" - wyjaśnia Ryś.

Gatunek ten wymaga dużych, starych kompleksów leśnych. Rośnie na pniach drzew liściastych, których wiek przekracza zazwyczaj 80 lat, w miejscach umiarkowanie zacienionych.

CO STAŁO SIĘ Z OWOCNIKAMI

W ramach projektu Andrzej Ryś wyszukuje miejsca występowania granicznika płucnika, a następnie oznacza takie drzewostany. Wokół nich tworzy się w promieniu 60-100 metrów tzw. strefy wydzielone.

Jak mówi leśnik, w strefach tych można wykonywać wszystkie rodzaje rębni, m.in. cięcia pielęgnacyjne i trzebieże, poza całkowitym zrębem.

Porosty uważane są za doskonałe wskaźniki czystości powietrza.

W czasie opadów pochłaniają duże ilości wody. Niektóre gatunki mogą siedmiokrotnie zwiększać objętość plechy. Woda jest następnie sukcesywnie oddawana do środowiska, a wewnątrz lasu tworzy się swoisty mikroklimat.

Jak wyjaśnia Ryś, w wyniku wieloletnich skażeń atmosferycznych w Polsce wiele gatunków porostów zatraciło niektóre cechy warunkujące rozmnażanie. "Granicznik płucnik nie wytwarza w tej chwili owocników. Ostatnie porosty zawierające owocniki zanotowano tuż po wojnie w Puszczy Boreckiej" - mówi. Brak owocników utrudnia rozmnażanie się porostów za pomocą zarodników. Mogą się one rozmnażać wegetatywnie, przez tzw. urwistki. Jednak z powodu zbyt dużej ich wielkości wiatr może je przenosić na stosunkowo niewielkie odległości.

NA POMOC POROSTOWI

Pomocna może okazać się tu działalność człowieka. Andrzej Ryś jako pierwszy w Polsce wykonał implantację fragmentów granicznika na drzewostany znajdujące się na terenie Nadleśnictwa Strzałowo w RDLP w Olsztynie.

"Po trzech latach eksperymentu 65 proc. z implantowanych przeze mnie plech przyjęło się, a ich przyrosty osiągają centymetr rocznie" - opowiada. Dawniej granicznik występował w Polsce często. Wykorzystywany był m.in. w leczeniu chorób płuc i dróg oddechowych. Na terenie Polski wstępuje ponad 1600 gatunków porostów. Ochronie gatunkowej podlega ponad 200. Kierownikiem merytorycznym dwuletniego projektu jest prof. Wiesław Fałtynowicz z Wydziału Biologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dzięki uprzejmości: PAP - Nauka w Polsce,

21 października 2004

Następna strona

Poprzednia strona

Komentarze do artykułu nr 55

super nie wiedziałam rze wogóle taki porost istnieje
~martuygaga Ocena artykułu: 5(2007-06-10)

Twój komentarz



Wybrane wiadomości z mikologii